Kategoria: Myśli i perspektywy

ŻADEN TWÓRCA

Żaden twórca nie działa w kulturalnej próżni licząc się tylko z ogólną sytuacją ekonomiczną i polityczną, usto­sunkowuje się bowiem do dorobku swych po­przedników, w pewnym stopniu czerpiąc zeń, a w pewnym krytykując go i przezwyciężający Warto przy tym podkreślić, że twórcy mark­sizmu nie podzielali poglądu, jakoby w świado­mości społecznej zawarty był prawdziwy, adek­watny obraz społecznej rzeczywistości. Zdawali sobie dobrze sprawę, że świadomość społeczna stanowi niejako „krzywe zwierciadło” życia zbiorowego, zawiera bowiem ujęcia fałszywe, jednostronne, zabarwione złudzeniami, dążenia­mi i nadziejami różnych ugrupowań spo­łecznych.

Witaj na moim serwisie! Witaj z zawodu jestem nauczycielem geografii, bardzo często czytam, istotne dla mnie jest pogłębianie swojej wiedzy. Jeśli podobają Ci się moje wpisy to zapraszam do komentowania!

OKREŚLENIE FAŁSZUJĄCEJ FUNKCJI

Dla określenia fałszującej funkcji świadomości społecznej posługiwali się termi­nem „ideologia” w dwojakim co najmniej zna­czeniu: raz jako pojęciem opisowym służącym ujawnieniu zależności teorii od społecznych uwarunkowań jej powstania; innym razem jako pojęciem wartościującym krytycznie teorie ze względu na ich wartość poznawczą. Dwojaki sens tego terminu nie był przypadkowy, ujaw­niały się tu dwa aspekty myślenia o społeczeń­stwie: 1 — wpływ środowiska społecznego na ocenę świata oraz 2 — zależność stopnia obiek­tywności wiedzy nie od zdolności badaczy, lecz od stanu społecznych konfliktów. Fundatorzy marksizmu byli jak najdalsi od lekceważenia czy pomniejszania roli świadomości (nawet naj­bardziej ,,ideologicznej”) w rozwoju społeczeń­stwa.

Witaj na moim serwisie! Witaj z zawodu jestem nauczycielem geografii, bardzo często czytam, istotne dla mnie jest pogłębianie swojej wiedzy. Jeśli podobają Ci się moje wpisy to zapraszam do komentowania!

CZŁOWIEK – ISTOTA ŚWIADOMA

Podkreślali zawsze, że człowiek jest isto­tą świadomą, tj. działa zawsze z pewnym mniej czy więcej prawdziwym rozeznaniem w otacza­jącej rzeczywistości i własnych możliwościach. Ideologia jako zniekształcona wiedza o rzeczy­wistości mobilizuje społeczne ugrupowania do zmiany tej rzeczywistości. Stanowi nieodłączny element historycznego rozwoju i całego ludz­kiego życia.Uwydatnienie roli, jaką w marksizmie gra baza społeczno-ekonomiczna, nie może być ro­zumiane jako pogodzenie się z determinizmem ekonomicznym, który stosunki ekonomiczne przekształca w główny czynnik rozwoju. Mark­sizm nie był jeszcze jedną teorią dziejowych determinant. Przyznawał każdej dziedzinie życia społecznego swoistą ciągłość rozwojową; wzajemnym oddziaływaniem różnych dziedzin kultury tłumaczył do pewnego stopnia ich roz­wój oraz — co najważniejsze — doceniał wpływ świadomości społecznej i nadbudowy na stosun­ki gospodarcze.

Witaj na moim serwisie! Witaj z zawodu jestem nauczycielem geografii, bardzo często czytam, istotne dla mnie jest pogłębianie swojej wiedzy. Jeśli podobają Ci się moje wpisy to zapraszam do komentowania!

ROZWÓJ STOSUNKÓW EKONOMICZNYCH

Nie przeczył oczywiście, że podstawową rolę grają zmiany w bazie i to od nich zależy dynamika całej formacji, ale głosił zarazem, że świadomość społeczna ma szansę aktywnego wpływu na ekonomiczny ustrój spo­łeczeństwa. Rozwój stosunków ekonomicznych wyznacza generalny kierunek dziejów, sprawia, bowiem, że jedna formacja społeczna jest zastę­powana przez drugą. Ponieważ stan stosunków gospodarczych zależy od poziomu sił wytwórczych, ich zmiany dokonują się w znacznym stopniu żywiołowo, tzn. że ich wykonawcy nie zdają sobie sprawy ze społecznych skutków własnych czynów. Ich działalność jest jednak i świadoma i celowa, choć zakres tej świadomości jest często ograniczony.

Witaj na moim serwisie! Witaj z zawodu jestem nauczycielem geografii, bardzo często czytam, istotne dla mnie jest pogłębianie swojej wiedzy. Jeśli podobają Ci się moje wpisy to zapraszam do komentowania!

CELE LUDZKICH DZIAŁAŃ

Można jednak wpływać na cele ludzkich działań, rozszerzać ich świa­domość i tu właśnie kryje się możliwość wpły­wu świadomości społecznej na rozwój stosunków ekonomicznych, na zmiany w obrębie  bazy. Pojawianie się nowych ideologii krytykują­cych panujący porządek i proponujących jego zmianę, często całkiem utopijnych, świadczy zwykle o niedomaganiach dotychczasowych stosunków ekonomicznych i politycznych, o przestai-załości aktualnej bazy i nadbudowy. Najwspanialsze nawet idee i myśli najszlachet­niejsze nie wyznaczają jednak kierunku roz­woju stosunków ekonomicznych, choć potrafią go czasem odgadnąć lub przewidzieć. Mimo to nie towarzyszą biernie dziejom, lecz uczestniczą w nich aktywnie.

Witaj na moim serwisie! Witaj z zawodu jestem nauczycielem geografii, bardzo często czytam, istotne dla mnie jest pogłębianie swojej wiedzy. Jeśli podobają Ci się moje wpisy to zapraszam do komentowania!

SYSTEMY WARTOŚCI

Wyrażają pewne systemy wartości, które oddziałują na postępowanie nie tylko jednostek, ale całych zbiorowości, na ich aktywność polityczną. W miarę jak myśli stają się własnością zbiorową, czyli świadomością społeczną, wzrasta ich funkcjonowanie w dzie­jach.za pośrednictwem zbiorowości teorie wpływają hamująco bądź przyspieszająco na zmiany w obrębie bazy, na stan życia politycz­nego, na żywotność form ustroju prawnego państwowego, na sposób przechodzenia od jednej formacji do drugiej, na trwałość różnych instytucji, na ostrość konfliktów społecznych. Świadomość społeczna w istotny sposób decy­duje o dynamice przemian historycznych. Jest zawsze nieodłącznym komponentem dziejów bez jej uwzględnienia nie można niczego w historii zrozumieć.

Witaj na moim serwisie! Witaj z zawodu jestem nauczycielem geografii, bardzo często czytam, istotne dla mnie jest pogłębianie swojej wiedzy. Jeśli podobają Ci się moje wpisy to zapraszam do komentowania!